Morgen begint in China de grootste top ooit van de Shanghai Cooperation Organisation (SCO), met leiders uit Rusland, India, Iran en tientallen andere landen.
De organisatie, gericht op regionale veiligheid en samenwerking, is de afgelopen jaren sterk uitgebreid, wat de invloed vergroot maar ook het bereiken van overeenstemming bemoeilijkt. Hoewel concrete plannen tijdens de top nog onbekend zijn, heeft de bijeenkomst vooral symbolische waarde. China profileert zich hiermee als verantwoordelijke grootmacht die zoekt naar verbinding, temidden van groeiende spanningen tussen de VS en Aziatische landen.
De SCO ontstond in 1996 als een militair samenwerkingsverband en telt nu tien lidstaten, waaronder grote regionale spelers. Binnen de organisatie bestaat onenigheid over thema’s als steun voor Rusland in de Oekraïne-oorlog en de aanpak van terrorisme. China speelt een leidende rol, met name via het Regionale Antiterrorisme-orgaan, waar de term “drie kwaden” (terrorisme, separatisme en religieus extremisme) is geïntroduceerd.
Mensenrechtenorganisaties uiten zorgen over onderdrukking van minderheden binnen SCO-landen. De top levert waarschijnlijk weinig inhoudelijke doorbraken op. Experts benadrukken dat de SCO geen verplichte defensieverplichtingen zoals de NAVO kent, waardoor gezamenlijke acties beperkt blijven.
Wel wordt een reorganisatie voorbereid om conflicten efficiënter te behandelen, onder leiding van China. Strategisch is de bijeenkomst vooral bedoeld om China als regionale leider en alternatief voor de westerse wereld te positioneren.