DEN HAAG - Tijdens de restauratie van het beroemde schilderij Meisje met de parel is een opmerkelijke ontdekking gedaan. De restaurators hebben de oorspronkelijke verflaag blootgelegd. Daarop is te zien dat Johannes Vermeer in 1655 een meisje schilderde dat geen parel, maar een draadloos oordopje droeg.
De ontdekking ontstond toen het doek laagje voor laagje werd doorgelicht met röntgenfluorescentie. “In de oorspronkelijke verflaag vonden we een wit object met een steeltje eraan. De penseelvoering wijst erop dat dit onmiskenbaar door Vermeer is geschilderd. De beroemde parel is pas veel later toegevoegd”, zegt hoofdrestaurator Margreet Zerkenbosch.
Mysterie
De vondst lost een mysterie op waar kunsthistorici al jaren over piekerden. “Op het schilderij ontbreekt het haakje waarmee de parel aan het oor zou moeten hangen. Bovendien was een parel van deze afmeting in de 17e eeuw onbetaalbaar”, legt Zerkenbosch uit.
Nu blijkt dus dat de parel er pas rond het jaar 1880 overheen is gezet. “U moet niet vergeten dat draadloze oordopjes toen nog niet bestonden. De restaurator begreep simpelweg niet wat hij zag en dacht waarschijnlijk: ‘het zal wel een parel zijn’.”
Ergernis
Volgens Zerkenbosch verklaart de ontdekking bovendien de beroemde blik van het meisje. “Ze kijkt om met een mengeling van verrassing en ergernis. Dat is precies de blik van iemand die wordt aangesproken terwijl ze een oordopje in heeft. Vermeer heeft dat moment meesterlijk vastgelegd.”
